V60 voor 2 koppen: 30 gram op 500 milliliter
Eén kopje uit je V60 lukt inmiddels aardig, en dan komt er iemand bij je aan tafel zitten. Je verdubbelt het recept, en opeens klopt er niets meer van: de koffie wordt bitter, of juist flauw, en de doorloop duurt veel langer dan je gewend bent.
Dat is logisch, en het is op te lossen. Een V60 voor twee koppen is geen verdubbeld recept maar een aangepast recept, omdat een dieper koffiebed zich anders gedraagt dan een ondiep. Hieronder staat precies wat je doet: 30 gram koffie op 500 milliliter water van 93 graden, vier gietjes in plaats van twee, en een doorloop rond de drie en een halve minuut.
Inhoudsopgave
Belangrijkste punten
- Gebruik 30 gram koffie op 500 milliliter water, dezelfde verhouding van 1 op 16,7 als voor één kop.
- Maal iets grover dan voor één kop, want een dieper bed laat het water langzamer doorlopen.
- Bloom met 60 gram water, 45 seconden wachten is genoeg.
- Giet daarna in vier gietjes: naar 160, 280, 400 en 500 gram.
- De totale doorlooptijd zit rond de drie en een halve minuut. Loopt het sneller, maal dan fijner. Langzamer, maal dan grover.
Waarom verdubbelen niet werkt
Bij één kop zet je waarschijnlijk 15 gram op 250 milliliter. Verdubbel je dat klakkeloos naar 30 gram op 500 milliliter zonder verder iets aan te passen, dan gaat er iets mis dat je niet meteen ziet: het koffiebed wordt twee keer zo diep, maar het gaatje onderin de filter blijft even groot.
Water moet door een dieper bed heen, en dat kost meer tijd. De koffie staat langer in contact met water, dus er lost meer op, ook de bittere stoffen die je juist aan het einde van de extractie vrijkomen. Resultaat: een kop die scherp en droog smaakt terwijl je met één kop dezelfde bonen prima vond.
Daarom verander je twee dingen. Je maalt iets grover, zodat het water makkelijker door het diepere bed stroomt en de contacttijd terugkomt rond de drie en een halve minuut. En je verdeelt je water over vier gietjes in plaats van twee, zodat je het waterniveau in de filter onder controle houdt en elke giet kans krijgt om gelijkmatig door het bed te zakken.
De verhouding zelf blijft ongewijzigd. 30 gram op 500 milliliter is dezelfde 1 op 16,7 die je kent van het recept voor één kop. Wat verandert is de uitvoering, niet de basis.
Het recept
Stap voor stap: twee koppen uit je V60
Voorbereiden: filter spoelen en water koken
Zet de V60 met papieren filter op je kan of direct op twee mokken, en spoel het filter grondig met heet water. Dat haalt de papierSMAAK weg en warmt alles voor. Gooi het spoelwater weg. Kook water en laat het een halve minuut staan, of stel je ketel in op 93 graden.
Malen: 30 gram, iets grover dan normaal
Maal 30 gram koffie. Zoek een maalgraad die iets grover is dan je voor één kop gebruikt, ergens rond grof zeezout. Zet de V60 op je weegschaal, maak een kuiltje in het koffiebed met je vinger en zet de weegschaal op nul.
Bloom: 60 gram water, 45 seconden
Start je timer en giet 60 gram water over het bed, twee keer het gewicht van de koffie. Dat is genoeg om alles nat te maken zonder het bed te verdrinken. Wacht 45 seconden. Je ziet het koffiebed opbloeien terwijl koolzuur ontsnapt, en dat gas moet eruit voordat het water goed kan doordringen.
Giet 1 en 2: naar 160 en 280 gram
Giet op 45 seconden rustig in cirkels vanuit het midden naar 160 gram. Wacht tot het water net onder het bed zakt, en giet dan door naar 280 gram. Giet niet tegen het filterpapier aan, maar blijf op het koffiebed.
Giet 3 en 4: naar 400 en 500 gram
Zodra het water weer gezakt is, giet je naar 400 gram, en na het laatste zakken naar 500 gram. Houd een rustige, gelijkmatige straal. De vier gietjes houden het waterniveau laag genoeg om de druk op het bed constant te houden.
Afwachten: doorloop rond 3,5 minuut
Het laatste water loopt door tot ergens rond de drie en een halve minuut. Het bed blijft vlak of licht hol achter. Zwenk de kan even rond, schenk uit en proef.
Waarom de bloom op 60 gram blijft
Het is verleidelijk om de bloom mee op te schalen, maar 60 gram water is bij 30 gram koffie precies wat je nodig hebt. De vuistregel is simpel: twee keer het gewicht van de koffie. Koffie neemt ongeveer zijn eigen gewicht aan water op, en met het dubbele maak je alles nat met een beetje marge.
Meer water in de bloom heeft geen zin. Dat water loopt voorbij aan koffie die nog vol koolzuur zit en dus nauwelijks smaak afgeeft, en dat verdwijnt rechtstreeks je kop in als waterige onderextractie. Minder water laat delen van het bed droog, en droge koffie extracteert later pas, als de bittere fase al begonnen is.
Die 45 seconden wachten lijkt lang als je haast hebt, maar het is het enige moment in het recept waar geduld direct omgezet wordt in smaak. Geef het gas de tijd om te ontsnappen, en de rest van het zetten wordt voorspelbaarder.
Proeven en bijsturen: maar één variabele tegelijk
Smaakt de koffie bitter en droog op je tong? Dan is de contacttijd te lang of je maal te fijn. Maal de volgende keer een stap grover en kijk of de doorloop dichter bij drie en een halve minuut komt.
Smaakt hij waterig, zuur of flauw? Dan gaat het water te snel door het bed. Maal een stap fijner. Check ook je watertemperatuur: onder de 90 graden krijg je bij een lichte branding vaak een scherpe, dunne kop.
Verander telkens maar één ding. Pas je maalgraad en temperatuur tegelijk aan, dan weet je niet welke van de twee het verschil maakte, en leer je niets van de kop die je drinkt. Je hoeft echt niet elke ochtend een experiment te draaien, maar als je bijstuurt, doe het dan zo dat je er iets aan hebt. Meer over deze manier van werken vind je in onze gids over handmatig koffie zetten.
Veelgestelde vragen
Kan ik dit recept ook gebruiken voor drie koppen?
Ja, dan ga je naar 45 gram op 750 milliliter. Houd er wel rekening mee dat een standaard V60 02 bij die hoeveelheid vol zit, en dat de doorloop nog langer wordt. Maal dan weer een stap grover en reken op vier tot vier en een halve minuut. Bij nog grotere hoeveelheden is een Chemex of een grotere dripper praktischer.
Mijn doorloop duurt vijf minuten, wat doe ik?
Je maal is te fijn voor een diep bed, of je giet te agressief waardoor fijne deeltjes het filter dichtslibben. Maal twee stappen grover en giet rustiger, en kijk of je rond de drie en een halve minuut uitkomt. Heb je een molen met veel fijnstof, dan kan grover malen alleen al een minuut schelen.
Moet ik echt een weegschaal gebruiken?
Voor dit recept wel, ja. Het verschil tussen 28 en 32 gram koffie is te proeven, en de gietmomenten (160, 280, 400, 500 gram) zijn niet op het oog te beoordelen. Een simpele keukenweegschaal met gramweergave en een timer op je telefoon is genoeg, een dure koffieweegschaal is geen vereiste.
Werkt dit recept ook met een donkere branding?
Ja, maar een donkere branding extracteert sneller en bitterder. Verlaag de watertemperatuur naar 90 of 91 graden en houd de doorloop eerder rond de drie minuut dan drie en een half. Smaakt het toch asprig, maal dan iets grover.
